MOUT (Military Operation on Urbanized Terrain) - zaplanowane i przeprowadzane dziaania militarne w terenie, w ktrym obiekty zbudowane przez czowieka powanie ograniczaj swobod taktyczn dowdcw obu stron konfliktu.

Operacje w terenie zurbanizowanym s przeprowadzane w powyszych celach:

* Zdobycie duego orodka miejskiego bdcego baz przemysow, wanym wzem komunikacyjnym, orodkiem kulturalnym i wadzy, jak te posiadajcym wane dla przeciwnika instytucje finansowe.
* Zdobycie lub zablokowanie dostpu do niektrych orodkw miejskim moe mie duy wpyw psychologiczny na przeciwnej stronie, co w wielu przypadkach samo w sobie moe zadecydowa o wyniku konfliktu.
* Mniejsze miasta lub wioski mog zosta "wcignite" w plany operacyjne ze wzgldu na ich lokalizacje na gwnych kierunkach dziaa lub wag jako wzw komunikacyjnych.

MOUT nale do kategorii najtrudniejszych operacji wojskowych, zarwno na szczeblu operacyjnym jak i strategicznym. Zarwno oficjalna doktryna operacyjna NATO, jak i doktryna wojenna byego Paktu Warszawskiego zakaday, raczej omijanie kompleksw zurbanizowanych w planowanych dziaaniach ni uwikanie si w dugotrwae dziaania, pochaniajce znaczne siy i rodki. Teren zurbanizowany jest te w wikszoci przypadkw raczej sprzymierzecem obrocy ni atakujcego o czym przekonali si dowdcy Armii WNP podczas Operacji czeczeskiej. Dowdca planujcy dziaania powinien zdawa sobie spraw z ogranicze taktycznych, narzuconych przez ten rodzaj terenu, co do wykorzystania i efektywnoci posiadanych przez jego siy rodkw (oglny spadek mobilnoci si oraz czciowe ograniczenia w wykorzystaniu uzbrojenia).

Podczas fazy planowania oraz wykonawczej dziaa na terenie zurbanizowanym, dowdca strony atakujcej powinien wykorzysta kad moliwo uzyskania przewagi w mobilnoci nad obroc, nie dopuci do wytracenia momentu przez atakujce siy a przede wszystkim uwikania si w kosztown i dugotrwaa walk w niesprzyjajcym terenie.

Podobnie, dowodzcy obron orodka miejskiego, powinien stara si spowolni, zablokowa i "skanalizowa" dziaania si atakujcych.

Atak na lub obrona orodka zurbanizowanego powinny by podejmowane tylko w przypadku, gdy jego zdobycie lub utrzymanie daje powan przewag taktyczn lub strategiczn nad przeciwnikiem.

Teren

Fizyczne waciwoci terenu zabudowanego, takie jak: rozmieszczenie i waciwoci fizyczne budynkw oraz drg, maj decydujce znaczenie dla dowdcy planujcego dziaania.

Na szczeblu wyszym od batalionu dochodz takie aspekty jak: wielko terenu zabudowanego, infrastruktura drogowa potrzebna zarwno dla samego przeprowadzenia dziaa jak i wsparcia materiaowego walczcych si oraz oglny wzr rozmieszczenia kompleksu zabudowanego.

Dla celw wojskowych wyszczeglniono cztery rodzaje terenu zabudowanego (ze wzgldu na wielko):

1. Due miasta- orodki powyej 100000 ludzi. Nie liczc pastw byego Zwizku Radzieckiego, na terenie Europy znajduje si okoo 380 takich miast. Bardzo czsto orodki te s praktycznie ze sob poczone i tworz prawie jednorodne skupiska miejskie obejmujce wielkie poacie terenu. Przykadem moe by Zagbie Ruhry w Niemczech.
2. rednie i mae miasta- orodki od 3000-100000 ludzi. Bardzo czsto znajduj si na szlakach komunikacyjnych oraz w dolinach rzek. Jeeli chodzi o wpyw na dziaania operacyjne, s bardzo podobne do miast duych.
3. Miasteczka i wsie- orodki do 3000 ludzi.
4. Pasy zurbanizowane- z reguy stanowi ogniwo czce orodki opisane w pkt.3 z miastami. Maj form pasw cigncych si wzdu drg prowadzcych do miast.

Szlaki komunikacyjne

Dzisiejsze drogi, szczeglnie nowoczesne, wielopasmowe autostrady umoliwiaj szybki przerzut si, praktycznie w kady rejon Europy. Bardzo czsto pozwalaj omin wiksze skupiska ludnoci. Jednak najczciej drogi te, dla pokonania niemoliwego do przejechania terenu, polegaj na rozwinitej infrastrukturze mostw i wiaduktw, ktra po zniszczeniu takowych uniemoliwia korzystanie ze szlaku komunikacyjnego i powstania dodatkowych przeszkd terenowych.

Bardzo czsto w dziaaniach w terenie zurbanizowanym dochodzi do tzw. Efektu Centrum (Hub Effect). Dla obrocy kompleksu miejskiego, centrum moe stanowi gbok rubie obrony lub nawet jej centralny punkt. Jeeli tylko przylegajcy teren pozwala, atakujcy powinien stara si omin centrum. Podczas wykonania manewru trawersu (ominicia) centrum, moe nastpi spowolnienie tempa natarcia lub rozerwanie spjnoci si. Do tego dochodzi osabiona moliwo reakcji na kontrataki z obu flank oraz zasadzki na nowych kierunkach manewru.

Jeeli teren okalajcy orodek miejski nie pozwala na ominicie go, dowdca obrony moe wybra jego centrum jako gwny punkt obrony. Decyzja ataku na takowy pociga za sob dugotrwa operacj miejsk, pochaniajc due iloci si i rodkw.

Oprcz wspomnianego wyej Efektu Centrum, atakujcy w terenie zabudowanym musi liczy si z dwoma innymi. Pierwszy z nich, to: Efekt kominowy z kocowym rozwiniciem (funnel-fan effect), drugi to Efekt kominowy (funnel effect).

Efekt kominowy z kocowym rozwiniciem - pojawia si na szczeblu brygady i batalionu. Jeeli teren okalajcy orodek zurbanizowany nie pozwala rozwin manewru ominicia, manewr podejcia do rubiey obrony wymaga skomasowania si w wskich, patrzc z taktycznego punktu widzenia, przejciach. Sama koncentracja si komplikuje dowodzenie i ogranicza pole manewru taktycznego dowodzcego stron atakujc. Manewr ten znacznie spowalnia tempo natarcia, ze wzgldu na ograniczon przepustowo zwenia. Prowadzi to do wytracenia momentu atakujcych si. Po wyjciu ze zwenia siy te musz ponowi manewr rozwinicia w celu odzyskania penej zdolnoci taktycznej.

Efekt kominowy - efekt tunelowy mona krtko scharakteryzowa jako "skanalizowanie" atakujcych si. Pojawia si take na szczeblu batalionu i brygady. Najczciej pojawia si w terenie zabudowanym o liniowym wzorze. Tak jak poprzedni zmusza do koncentracji si atakujcego w wskim przejciu, jednak podstawow rnic jest brak moliwoci przeprowadzenia manewru rozwinicia, gdy atakujcy osiga rubie obronn w wskim przejciu.

Oprcz wspomnianych trudnoci w dowodzeniu, efekt ten najczciej doprowadza do zatrzymania natarcia. Wystawia atakujcego na skoncentrowany ogie artylerii przeciwnika, jednoczenie powanie ograniczajc jakiekolwiek manewr zaradczy. Tak samo atakujcy musi pooy wikszy nacisk na ogie poredni. Niestety efekt ten ogranicza take samego obroc, powanie zmniejszajc zakres manewru jego i jednostek pomocniczych.


Charakterystyka dziaa w terenie zabudowanym.

Sama decyzja, jakiejkolwiek ze stron, prowadzenia dziaa wojennych w terenie zabudowanym musi prowadzi do czciowego lub cakowitego zniszczenia orodka zurbanizowanego, znacznych strat wrd ludnoci cywilnej oraz w siach i rodkach walczcych stron. Z powyszych wzgldw, gwnie politycznych i etycznych, na dowodzcych obiema stronami mog zosta naoone restrykcje co do wykorzystania rodkw ogniowych, moliwoci manewru itd. Dodatkowo, obowizek wsparcia ywnoci ludnoci cywilnej, kwestie bezpieczestwa jeeli ta jest wrogo nastawiona oraz ochrona niektrych obiektw przed zniszczeniem moe pochon due siy i zapasy.

W rozwinitej fazie walk w terenie zurbanizowanym obie strony maj jednakowo ograniczone moliwoci manewru taktycznego, jednak na samym pocztku operacji, obroca ma ogromn przewag znajomoci terenu, do czego czsto moe dochodzi jego przygotowanie do obrony. Dowodzcy obiema stronami musz liczy si z rnorodnoci problemw, zwizanych z walk, w praktycznie kadym terenie (otwarty, skomasowana zabudowa, tereny przemysowe itp.) co w znacznej mierze komplikuje sztuk dowodzenia. Siy te potrzebuj, zrnicowane rodki wsparcia, w rnej mierze zuywaj zapasy oraz co najwaniejsze moliwo dostarczania takowych moe by bardzo ograniczona (teren o skomasowanej zabudowie).

Odwrotnie ni w terenie otwartym, walka w terenie zabudowanym wymaga ekstensywnego uycia piechoty, wspartej innymi rodzajami broni. Efektywno uycia uzbrojenia cikiego, jak czogi czy lotnictwo wsparcia pola walki znacznie spada w orodkach zurbanizowanych. Podobnie dzieje si z broni redniego i maego kalibru, bro indywidualna piechoty zaczyna odgrywa tu decydujc rol, jednoczenie do efektywnego raenia celw zuywa si znacznie wiksze iloci amunicji. Moliwoci kierowania ogniem porednim s znacznie obnione ze wzgldu trudnoci rozpoznania rodkami, zarwno optoelektronicznymi jak i wzrokowymi. Widoczno z reguy nie przekracza 1200m.

Normalnie, na przedpolach terenu zurbanizowanego, dowdca ma moliwo wykorzystania penego manewru podejcia, jednak w miar zagszczania si zabudowa, drogi podejciowe maj tendencje do czenia si, za ich komasowanie prowadzi do wspomnianych wyej efektw. Jednostki zmechanizowane ograniczone s do drg, podczas, gdy siy spieszone korzystaj z naturalnych oraz stworzonych przez czowieka obiektw dla ukrycia i zabezpieczenia swojego ruchu.

czno jest znacznie ograniczona, przenone zestawy UHF maj zredukowany zasig ze wzgldu na due tumienie terenu i interferencje.

Take specyfika samych walk w terenie zurbanizowanym jest inna ni w otwartym. Walki z reguy s bardzo gwatowne, najczciej prowadzone na szczeblu plutonu/ kompanii, bardziej "kontaktowe" co negatywnie odbija si na morale onierzy. Zwikszone s straty poniesione w wyniku "ognia wasnego". Inaczej ni w terenie otwartym, podczas batalii miejskiej moe nie wystpi efekt przeamania, czy uzyskania przez przeciwnika decydujcej przewagi w wyniku korzystnego manewru taktycznego. Walki w terenie zurbanizowanym kad szczeglny nacisk na indywidualne wyszkolenie onierza.

Jak dowiody tego wszystkie dotychczasowe konflikty, walki w terenie zurbanizowanym potrafi by koszmarem nawet najlepiej wyposaonych i wyszkolonych armii.

Dziaania ofensywne:
Obiekty stworzone przez czowieka wywieraj ogromny wpyw na dziaania ofensywne w terenie zurbanizowanym. Dla dowdcy, strony atakujcej, teren zabudowany, znajdujcy si w sektorze przydzielonym mu do zada operacyjnych moe by gwn przeszkod, ograniczajc pole jego manewru taktycznego. Dla dowdcw szczebla brygady wzwy, obecno terenw zabudowanych narzuca wczenie ich do planu, w fazie jego budowy, nie realizacji.

Jednostki dziaajce na tym terenie mog by zmuszone do realizacji manewru nawizania kontaktu z nieprzyjacielem (patrz tekst o tym samym tytule), pocigu za nieprzyjacielem, wykorzystania efektu przeamania lub te dowolnego typu ataku i natarcia. Jakkolwiek teren zurbanizowany wpywa na wszystkie wymienione manewry, to jednak jest to najsilniej widoczne podczas planowania i realizacji ataku. Ponisza cz przyblia problem realizacji ataku z punktu widzenia taktyki armii pastw NATO. Obrony za armii WNP.

Jak broni si nieprzyjaciel:
Nieprzyjaciel stara si zawsze ustawi gwn lini obrony na podejciach i flanka terenu zabudowanego. Tam te, bdzie prbowa zaama manewr lub odeprze siy atakujcego.

Wyjtkami s sytuacje, gdy:

1. Nastpi przeamanie obrony na przedpolach
2. Miasto/miejscowo ma decydujce znaczenie strategiczne
3. Jest to port morski, lub wany wze komunikacyjny potrzebny do ewakuacji lub rozbudowywania si i zapasw wroga.

Organizacja obrony nieprzyjaciela

Dla dania wikszej swobody taktycznej, tereny zurbanizowane s, z reguy, wczone w skad wikszych sektorw operacyjnych. Taktyka i sposb uycia poszczeglnych rodzajw uzbrojenia zaley w znacznej mierze od gwnego obszaru zurbanizowanego i bezporednio do niego przylegajcych. Dowdca obrony bdzie si stara wcign atakujce siy do, wczeniej zaplanowanych, rejonw, gdzie jego przewaga ogniowa pozwoli mu zniszczy przeciwnika (kill zones).Zwykle, zadanie obrony terenw zabudowanych powierza si dywizjom zmotoryzowanym (MRD- Motorized Rifle Division). Teren podzielony zostaje na dwa gwne sektory:

1. Sektor Dalekiego Przedpola (Security Zone),
2. Gwny Pas Obrony (Main Defensive Belt),
Do tego dochodz rnego rodzaju punkty umocnione rozmieszczone na osi przewidywanego natarcia. Maj one na celu spowolnienie jego tempa i skanalizowanie si nieprzyjaciela.

Sektor Dalekiego Przedpola (SDP)

Funkcja przydzielonych na tym sektorze si to spowolnienie tempa ataku i zmuszenie atakujcego do wczesnego rozwinicia si gwnego rzutu. Jego gboko moe dochodzi do 30 km. Z reguy do dziaania w SDP przydzielony jest puk piechoty zmotoryzowanej (MRR- Motorized Rifle Regiment) drugiego rzutu MRD. Operacje prowadzi si na szczeblu kompani piechoty, wspartych broni przeciwpancern piechoty, artyleri, czogami i saperami pola walki.

Gwny Pas Obrony (GPO)

Ma z reguy gboko do 15 km. i stanowi podstawow jednostk terenow obrony. Normalnie, zorganizowany jest w dwa rzuty, z samym terenem zabudowanym pozostajcym na pasie drugiego rzutu.

Siy pierwszego rzutu stanowi 2 MRR rozwinite na szerokoci 20-30 km. Z si tych dowdca obrony wyznaczy jednostki dziaajce, z poprzednio omawianymi w SDP. Z reguy oddziay pierwszego rzutu GPO maj wyznaczone pozycje alternatywne na flankach GPO lub w pasie drugiego rzutu.

Zadaniem pierwszego rzutu jest zatrzymanie ataku i nastpujce po tej fazie, rozbicie atakujcych si kontratakami.
Realizacja obrony

Wraz z wycofywaniem si jednostek z SDP, MRR drugiego rzutu GPO przygotowuj stanowiska obronne w swoim pasie, dla siebie i oddziaw pierwszego rzutu GPO. Batalion czogw (BC) pozostaje w dyspozycji sztabu dywizji, z reguy przyjmuje pozycje na flankach terenu zabudowanego i w razie potrzeby wspiera oddziay pierwszego rzutu GPO, na gwnej osi ataku. Jeeli zachodzi potrzeba obrony samego terenu zabudowanego, wydzielona do tego zadania, zostaje stosunkowo niewielka cz si. MRR-y dywizji zawsze bd stara si zajmowa pozycje przed terenem zabudowanym. Ze wzgldu na nike prawdopodobiestwo zaistnienia wystarczajcej iloci czasu dla gruntownego rozpoznania i przygotowania terenu, dowdcy zmuszeni s planowa jego obron polegajc bardziej na mapach, z niewielkim rozpoznaniem terenu na szczeblu kompani i niej. Z tego wzgldu, cechy terenu, pora roku i warunki meteo maj tu duy wpyw na obron.
Poszczeglne jednostki w obronie

Jednostki zmotoryzowane stanowi trzon obrony terenu zabudowanego, w doktrynie operacyjnej WNP. Najlepszymi do tych zada s MRR, ze wzgldu na najwiksz mobilno taktyczn w tym terenie. Czsto w ich skad przydziela si jednostki innego rodzaju broni, majce stanowi element wsparcia.

Najwaniejsz czci skadow MRR'a jest Batalion Piechoty Zmotoryzowanej (MRB- Motorized Rifle Battalion). Jeeli jednostki nieprzyjaciela dokonaj przeamania jego celem jest spowodowanie jak najwikszych strat, zatrzymanie natarcia i przygotowanie dogodnej sytuacji taktycznej dla kontrataku oddziaw drugiego rzutu GPO.
MRB w pierwszym rzucie GPO ma nastpujce zadania:

na gwnym kierunku natarcia:
* Zadanie nieprzyjacielowi jak najwikszych strat
* Niedopuszczenie do przeamania pasa obrony przez czogi i piechot w drugim pasie GPO i na drugorzdnych kierunkach podejciowych:
* Zapobieganie okreniu i zabezpieczenie flank
* Obrona drugiego pasa GPO i wsparcie pierwszego
* Kontratak w celu odbicia straconych pozycji

MRB, sam zorganizowany jest w dwa rzuty dla zwikszenia gbokoci krytego pasa, tak samo jak o szczebel taktyczny, wyznaczony jest SDP, do tego dochodzi pas tyowy.
Rezerwy dywizyjne:
* Wzmacniaj lub zastpuj siy pierwszego rzuty GPO
* Obsadzaj wyom spowodowany taktycznym atakiem jdrowym
* Utrzymuj pozycje w zakresie GOP i poza, wane dla caoci bronionego terenu
* Walcz z poarami mogcymi ogranicza mobilno taktyczn bronicych si si
* Broni pasa tyowego obrony, zwalczaj prawdopodobne desanty na tyach

Czogi przydzielone do MRB mog zajmowa stanowiska jako ruchome punkty ogniowe, w zasadzkach na atakujce czogi nieprzyjaciela, zazwyczaj na gwnym kierunku ataku.

Artyleria dziaa na korzy poszczeglnych kompanii, kada z nich ma przydzielon co najmniej bateri (3-5 jednostek ognia). Plutony modzierzy, zarwno bdce na stanie kompani, jak te batalionu, ze wzgldu na swoj mobilno taktyczn s szczeglnie przydatne w tym rodzaju terenu.

Do jednostek obu gwnych pasw obrony, mog zosta przydzielone jednostki rozpoznania ABC. Maj one za zadanie rozpoznanie rodzaju ataku, jego skutkw i rozpoczcia dziaa dezaktywacyjnych.

rodki dymotwrcze s szeroko uywane do ukrycia przemieszczajcych si, midzy stanowiskami, jednostek obrony.

Taktyczna bro ABC moe by uyta przeciw zgrupowaniom wojsk nieprzyjaciela, ktre zajy cz terenu zabudowanego, a nie ma innej moliwoci ich wyparcia lub zniszczenia, wyrzutniom taktycznej broni ABC przeciwnika oraz siom dcym do okrenia bronicych si wojsk na kierunkach, gdzie obrony nie ma lub jest saba.

Obrona bdzie kontrolowana centralnie ze sztabu dywizji, rozmieszczonego najprawdopodobnie w punkcie pozwalajcym na obserwacje caego terenu i wasnych jednostek. Wszelkie rodki rozpoznawcze zostan uyte do ukonstytuowania gwnego kierunku ataku i uytych si atakujcego. W miar powstawania caoci obrazu taktycznego, na gwnym kierunku ataku, nieprzyjaciel bdzie koncentrowa wszelkie moliwe siy i rodki ogniowe. Podczas przygotowania artyleryjskiego jednostki nieprzyjaciela bd przebyway na pozycjach wyczekania, by zaraz po jego zakoczeniu zaj pozycje obronne. Nieprzyjaciel bdzie dy do rozdzielenia atakujcych czogw od piechoty, by nastpnie zniszczy je w przygotowanych zasadzkach za pomoc wasnych czogw i rodkw p-panc piechoty. Jakichkolwiek wyom w obronie bdzie natychmiast przykryty ogniem ze wszystkich dostpnych rodkw artyleryjskich. Naley spodziewa si kontratakw zanim atakujce siy bd miay moliwo przygotowania stanowisk obronnych.

Atak - Faza planowania ataku w terenie zabudowanym

Planowanie dziaa ofensywnych w terenie zabudowanym musi by rozpatrywane pod wzgldem wielkoci atakowanego orodka:

1. Due miasta - decyzja co do ataku na wiksze orodki miejskie zapada na szczeblu wyszym od korpusu. Orodki takie trudno broni lub atakowa w caej rozlegoci. Operacja bdzie skadaa si z serii walk na szczeblu kompanii i batalionu, prowadzcych do centralnego punktu terenu. Jednostki prowadzce walk musz by przygotowane do prowadzenia caego spektrum dziaa, od ataku, dziaa opniajcych do obrony, najczciej w terenie nieprzygotowanym.

2. Miasta rednie i mae - szczebel korpusu lub dywizji, z reguy rozmieszczenie si i sama faza przeprowadzenia ataku s czasochonne. Tam gdzie nieprzyjaciel nie mia czasu przygotowa obrony lub dysponuje niewielkimi siami mona przeprowadzi atak z marszu, w innych przypadkach musi by on przygotowany. Preferuje si ataki z flank i na pozycje tyowe, siami aeromobilnymi.

3. Miasteczka i wsie - Dowdcy grup taktycznych bardzo czsto, w przydzielonym im rejonie operacyjnym, napotkaj takie orodki. Jeeli zniszczenie obrony w tym terenie jest potrzebne do przeprowadzenia operacji w wikszej skali, preferuje si skomasowany atak siami dywizji lub brygady. Najlepszym wyjciem jest opanowanie orodka jednym decydujcym atakiem, moe to wymaga operacji nocnej, jeeli nie mona zredukowa siy ognia nieprzyjaciela, lub nie ma podej umoliwiajcych niespodziewany atak. Jeeli po udanym ataku siy nieprzyjaciela nie wycofaj si cakowicie, teren naley oczyci siami drugiego rzutu.

4. Pasy zurbanizowane - najczciej tego rodzaju teren jest trudny do ominicia. Penetracja powinna nastpi w najwszym miejscu, siami o duym nasyceniu broni pancern, przy zmasowanym uyciu artylerii i rodkw dymotwrczych.

Gwne atrybuty operacji ofensywnej w terenie zabudowanym:

1. Wizja pola walki - aden rodzaj terenu, z wyjtkiem zalesionego i dungli nie ogranicza widocznoci na polu walki, w sposb podobny do tereny zurbanizowanego. Na podejciach do niego i w nim samym, widoczno moe by ograniczona do jednej warstwy budynkw. Jednostki rozpoznania, gwnie spieszone s najwaniejszym orem rozpoznania, maj najwiksz mobilno taktyczn, najlepszy czas i stopie reakcji oraz pozwalaj na odpowiedni swobod taktyczn si gwnych. Ze wzgldu na cechy terenu rodki dalekiego rozpoznania (lotnictwo) oraz rodki namierzania i kierowania uzbrojeniem (optoelektroniczne, podczerwie) maj zredukowan uyteczno. Najlepiej funkcjonuj rodki rozpoznania elektromagnetycznego (REW- reconnaissance electronic warfare) namierzajce si na rda emisji fal em. Najlepsz jednostk rozpoznawcz na takim terenie jest kompania kawalerii zmechanizowanej. Przewaga nieprzyjaciela wynikajca ze znajomoci terenu moe by zredukowana poprzez agresywne rozpoznanie na wszystkich szczeblach. Te same cechy terenu, ktre pozwalaj ukry siy przeciwnika, dziaaj na korzy jednostek rozpoznania.

2. Koncentracja przewaajcych si - Teren zurbanizowany utrudnia koncentracj atakujcych, powinno si dy do osignicia tego celu na przedpolach, na kierunku gwnej obrony. Ataki na cele lokalne, wzmocnionymi siami pozwalaj redukowa si obrony przeciwnika w caej rozcigoci i zmusza go do wczesnej aktywnoci obronnej. Do atakw takim naley uywa si, wspartych skoncentrowan artyleri i migowcami. Przerzucanie tych rodkw ogniowych midzy poszczeglnymi atakami lokalnymi pozwala na dezinformacje przeciwnika co do gwnego kierunku ataku i dalszego rozproszenia jego si.

3. Uniemoliwienie przeciwnikowi prowadzenia ognia - teren zurbanizowany pozwala nieprzyjacielowi na dobre ukrycie rodkw ogniowych, jak te najczciej doprowadza do skanalizowania ataku zmechanizowanego. Jednoczenie te same cechy pozwalaj atakujcemu na przeprowadzenie efektywnych dziaa jednostkami spieszonymi oraz ograniczaj rozpoznanie taktyczne przeciwnika. Atakujce siy s najbardziej naraone na ogie podczas inicjujcej fazy ataku. Do niszczenia nieprzyjacielskich punktw ogniowych, oprcz wykorzystania broni piechoty, mona uy bezporedniego ognia artylerii polowej. Du role odgrywaj rodki WRE (Walka Radio-Elektroniczna, EW -Electronic Warfare), prowadzc zaguszanie, zarwno w szerokich pasach czstotliwoci jaki i poszczeglnych czstotliwociach uywanych przez rodki obrony, do tego dochodzi lokalizacja rodkw emisji, dziki czemu mona je razi artyleri.

4. "wstrznij, uzyskaj przewag i zniszcz" - Jednostki pierwszego rzutu atakujcego zwizku taktycznego musz mie wystarczajc si i moliwo wykorzystania sabego punkty obrony, zaraz po jego lokalizacji. Dowdca powinien dy do ataku z marszu, jeeli nie jest to moliwe, przygotowany atak powinien by wsparty wszelkimi rodkami ogniowymi, w dyspozycji zwizku taktycznego. Dowdca po uzyskaniu przez atak wymaganego momentu, powinien dy do jego utrzymania. Napotkana obrona powinna by zwizana ogniem jednostek pierwszego rzutu ataku, za drugi rzut ataku oraz rezerwa taktyczna powinny kontynuowa natarcie. Dziaania powinny by na tyle szybkie, by nie pozwoli skonsolidowa si obronie i uniemoliwi wsparcie jej na czas. Za wszelk cen dy si do izolowania bronicych si si i ich zniszczenia.

5. Atak na tyy - Wraz z przeamaniem linii obrony, atakujcy stara si wej na jej tyy. Umoliwia to lokalizacje i zniszczenie punktw dowodzenia i cznoci, uniemoliwienie poprawnego dziaania elementw wsparcia pola walki i zabezpieczenia logistycznego. Dowdca powinien wyznaczy do tego celu, podlege mu jednostki aeromobilne oraz rozpoznania taktycznego (kompania kawalerii zmechanizowanej). Przeamanie obrony wraz z zakceniem acucha dowodzenia i wsparcia logistycznego powoduje kompletne zaamanie si efektywnej obrony i chaotyczn walk izolowanych jednostek wroga.

6. Cige zabezpieczenie wsparcia pola walki dla atakujcych si - Czogi i artyleria s cennym wsparciem piechoty w walce z punktami umocnionymi oraz wozami bojowymi przeciwnika. Saperzy pola walki usuwaj przeszkody i barykady , jak te walcz z punktami umocnionymi. Artyleria polowa, migowce oraz wsparcie lotnicze pozwala na niszczenie punktw dowodzenia i wsparcia obrony. Artyleria plot broni caego ugrupowania. Jednostki pomocnicze zachowuj acuch logistyczny. Siy WRE wspieraj czynnie dziaania jednostek bojowych lokalizujc rda emisji oraz zaguszajc. andarmeria pilnuje porzdku ruchu przemieszczajcych si jednostek i bezpieczestwa.

Atak z marszu

Ten typ ataku mona zastosowa, gdy przeciwnik nie mia czasu na przygotowanie obrony a atakujce jednostki maj szans wyeliminowania jego si lub przeamania GPO. Dla powodzenia ataku wane jest by:

1. Zlokalizowa najsabszy punkt obrony
2. Zwiza ogniem wysunite jej elementy
3. Szybko przemieci si przez utworzony wyom lub dokona manewru okrenia.
Poniewa atak z marszu jest przeznaczony do wykorzystania zaistniaej sytuacji taktycznej, dowdca atakujcych si nie powinien si spodziewa takowej wedle jakiego schematu. Np. Gwne siy atakujce mog by ju zwizane walk z jednostkami obrony GPO, gdy stanie si jasne, e takowy saby punkt istnieje. W innym przypadku siy rozpoznania mog zlokalizowa taki punkt i otrzyma zadanie obsadzenia terenu i uniemoliwienia zajcia go przez obron. Niezalenie od sytuacji, wanym elementem jest szybko wykonania manewru gdy momentum ataku jest gwnym sprzymierzecem atakujcego.

Patrol w okolicach Brcka w Boni

Wykonanie ataku z marszu w terenie zurbanizowanym znacznie rni si od takowego w innym terenie, najczciej nie ma moliwoci wykonania manewru okrajcego, wic atakujce siy musz przemieszcza si po terenie zajtym przez nieprzyjaciela. Decydujce znaczenie ma tu efektywno dowodzenia i kontroli nad atakujcymi jednostkami, nie mona dopuci do niepotrzebnych zatorw, komasacji jednostek i wystawiania na ogie przeciwnika elementw, nie zwizanych bezporednio z powodzeniem ataku. Atakujce oddziay musz mie wczeniej wyznaczone zadania, do wykonania zaraz po osigniciu celu ataku, tak by przygotowane byy na ewentualne kontrataki.
Atak przygotowany

Potrzeba ataku przygotowanego pojawia si gdy przeciwnik dysponuje przygotowan obron, stracony zosta element zaskoczenia lub gdy orodek miejski jest duy i zrnicowany. Przygotowany atak skada si z trzech podstawowych faz, niekoniecznie postpujcych w tej samej kolejnoci, niemniej jednak zawsze majcych te same cele i zadania.

Faza 1

Gwnymi celami atakujcych si, w tej fazie jest kontrola drg podejciowych do i z orodka zurbanizowanego, prowadzca do jego izolacji. Najlepszymi jednostkami do realizacji tej fazy s cikie (zmechanizowane i pancerne), wsparte broni p-panc i artyleri. Nie obejmuje ona walk na terenie zabudowanym (czasem niektre jednostki musz zniszczy punkty umocnione na terenie zabudowanym) lecz w terenie naturalnym, przylegajcym do orodka miejskiego. Jeeli teren ten wyklucza efektywny ldowy manewr taktyczny, naley posuy si artyleri, jednostkami migowcowymi oraz lotnictwem

Brak zabezpieczenia terenw przedpola moe prowadzi do wikszych strat i wytracenia momentu ataku. Efektem psychologicznym izolacji jest wymuszenie na przeciwniku podjcia decyzji o ewentualnym przeamaniu blokady, co pociga za sob osabienie obrony samego orodka.

Faza 2

Polega na ataku, majcym na celu zdobycie i zabezpieczenia przyczka na terenie zabudowanym. Z przyczka tego, w pniejszej fazie dowdca rozpocznie ostateczny atak w celu oczyszczenia terenu. Manewr oskrzydlajcy jest preferowany, jednak nie zawsze moliwy, co wymusza potrzeb penetracji terenu zurbanizowanego.

Faza 2 powinna zawiera nastpujce dziaania:

1. Zwizanie przeciwnika atakami pozorowanymi oraz lokalnymi. Do przeprowadzenia atakw pozorowanych trzeba urzy w miar reprezentatywnych si i rodkw, tak by przekona obroc co do gwnego ich charakteru. Dodatkowo naley zwiza przeciwnika ogniem bezporednim.

2. Wykonanie gwnego natarcia. Siy powinny by wsparte zwizkami cikimi. Powinien by prowadzony ogie bezporedni do moliwych stanowisk ogniowych obrocy, nawet bez potwierdzenia ich istnienia. Dodatkowo, masowo uywa si rodkw dymotwrczych i pozoracyjnych (zakcanie radarw artyleryjskich, pozorowane rodki emisji fal elektromagnetycznych i podczerwoni). Wraz z wejciem w teren zurbanizowany, piechota nabiera nadrzdnej roli.

Faza 3

Polega gwnie na cigu systematycznych atakw (na szczeblu kompani) na terenie zabudowanym. Ataki te maj na celu oczyszczenie terenu z bronicych si jednostek przeciwnika. Moe zaistnie, te potrzeba frontalnego ataku wikszego zwizku taktycznego, przez rejon sabiej broniony w kierunku wanego punktu miasta, przy czym oczyszczenia terenu dokonuj jednostki drugiego rzutu. W fazie tej wana jest dobra koordynacja dziaa na poszczeglnych szczeblach, doskonaa czno i wsppraca ze rodkami wsparcia.

Bardzo czsto wykorzystywane, w tej fazie ataku, s rezerwy. Do efektywnego wykorzystania rezerw, powinny by one co najmniej rwnie mobilne jak jednostki pierwszego i drugiego rzutu.

W czasie ataku z marszu, nie ma przejrzystej granicy midzy tymi trzema fazami ataku, wszystko moe by zaatwione jednostkami rozpoznania lub pierwszego rzutu, fazy 1 i 2 mog by dawno w toku. Podczas ataku przygotowanego fazy te pojawiaj si sekwencyjnie.
Operacje w warunkach ograniczonej widzialnoci

W terenie zabudowanym, operacje w warunkach ograniczonej widzialnoci lub nocne stanowi nieodczn cz dziaa. Bardzo wana jest doskonaa koordynacja dziaa, poprawna nawigacja co pomaga min. w dowodzeniu, rozpoznaniu swj-obcy, kontroli ognia.

Innymi problemami s:
* Czste bdzenie i gubienie si jednostek na szczeblu plutonu, co prowadzi do ich separacji od si gwnych kompanii.
* Specyfika terenu, min cechy ruin itd., powoduj zwikszon moliwo uzyskania elementu zaskoczenia przez siy wyszego od plutonu szczebla.
Na szczeblu batalionu i wyszym, warunki ograniczonej widzialnoci pomagaj w operacjach logistycznych. Na szczeblu niszym od batalionu pomagaj w ukryciu operacji rozpoznawczych, infiltracji lub ataku.

Najczstszymi dziaaniami podczas takich warunkw s:
* Atak na otwartym terenie, celem zdobycia wanego punktu
* Patrole poczone z zasadzkami na elementy wroga, infiltrujce zajmowany teren
* Nocne wypady celem zdobycia punktw oporu, rozpoznania bojem itd.

Jak wrg atakuje

Doktryna strategiczna WNP zakada uycie zmasowanego ataku na caej dugoci frontu. Bardzo wanym, dla wroga czynnikiem jest szybko. Zakada on dzienne tempo natarcia rzdu 30-60 km, w warunkach uycia taktycznej broni nuklearnej 60-100 km. Dla minimalizacji wystawienia swoich zgrupowa na atak nuklearny, bdzie stara si, moliwie jak najczciej, dokonywa manewru ominicia przygotowanych punktw obrony.

Jest to wane, te ze wzgldu na potrzeb utrzymania wysokiego tempa ofensywy. Jeeli stanie przed potrzeb ataku w terenie zabudowanym, kierowa si bdzie nastpujcymi pryncypiami (szczebel dywizji):

1. Atak z marszu, z poprzednim dokadnym rozpoznaniem bdzie najbardziej preferowany.
2. Atak z przygotowaniem, moe by przeprowadzony dopiero (!), gdy ten z marszu zawiedzie.
3. Dowdca atakujcych si bdzie nka obroc cigymi atakami, zarwno nocnymi jak i dziennymi.
4. rodki dymotwrcze, warunki ograniczonej widzialnoci bd wykorzystywane do ukrycia przemieszczenia si.
5. Dowodzenie bdzie maksymalnie zdecentralizowane dla osignicia wikszej elastycznoci taktycznej.
6. W skad kadego MRR, wczone bd siy innych rodzajw broni.

4)Atak z marszu, z elementem zaskoczenia:
Dowdca bdzie stara si przeprowadzi zaskakujcy atak z marszu, na zdecydowanie mniejsze siy obrony. Unika bdzie wizania si w dugotrwae dziaania ofensywne w terenie zabudowanym. Oprcz zniszczenia bronicych si si, atak bdzie mia na celu opanowanie strategicznych punktw (mosty, wzy kolejowe i drogowe) w nietknitym stanie. Siy wyznaczone do ataku, unika bd wizania si walk z obron na podejciach do orodka zurbanizowanego.
Najwaniejsze jest jak najszybsze opanowanie kluczowych obiektw, zaraz po osigniciu tego celu, dowdca zorganizuje naprdce ich obron przed spodziewanymi kontratakami oraz prbami przedarcia si niedobitkw obrony. Elementy si aeromobilnych mog by uyte do zabezpieczenia flank i zdobycia kontroli na tyach przeciwnika, jakkolwiek mog one zosta wczone do gwnych si atakujcych. Siy operujce poza zasigiem wsparcia otrzymuj dodatkowe rozpoznanie i wsparcie lotniczo - migowcowe. Jeeli atak z marszu zawodzi, siy atakujce maj zdoby przyczek i czeka na gros si.

Atak z przygotowaniem

Gwnymi cechami ataku z przygotowania s:

1. Prba okrenia
2. Silne rozpoznanie
3. Silne przygotowanie artyleryjskie
4. Prba zdobycia przyczka wewntrz terenu zabudowanego

Rozpoznanie

Czynnoci, wchodzce w skad dziaa rozpoznawczych to:
a. zapoznanie si z map szczegow terenu (1:3000-1:20000)
b. zapoznanie si ze zdjciami lotniczymi oraz informacjami wywiadu

Informacje powinny by cigle uzupeniane poprzez napyw danych z jednostek dalekiego rozpoznania szczebla brygady oraz walki i rozpoznania radioelektronicznego. Jednostki aeromobilne oraz migowcowe mog wspiera dziaania si rozpoznania na gwnych kierunkach ataku. Bezporednimi celami dziaa rozpoznawczych s:
1. zapoznanie si z dyslokacj i stanem gotowoci bojowej si obrony
2. wyznaczenie osonitych terenw na drogach podejciowych i flankach
3. ustalenie gwnych korytarzy ataku w terenie zabudowanym
4. ustalenie waciwoci antropomorficznych terenu, przydatnych podczas wykonania planu (budynki grujce nad otoczeniem, przejcia podziemne, ktre mona wykorzysta dla uzyskania zaskoczenia itp.)

Okrenie i odcicie si obrony

Atakujcy dowdca bdzie stara si izolowa pole walki, nie pozwalajc na przepyw zaopatrzenia lub ewentualne wycofanie si si obrony, niekiedy jednak pozostawia si "wskie gardo" przez ktre musi wycofa si obroca, zaraz po tym zaatakowany w otwartym terenie, znacznie lepszym do koncentracji jednostek zmechanizowanych. Po okreniu obrony, pierwszy rzut atakujcych jednostek zmotoryzowanych kontynuuje natarcie, ju poza rejon zabudowany, na gwnym kierunku natarcia korpusu, natomiast operacje w TZ przejmuje drugi rzut MRR. Najczciej dy si raczej do oblenia terenu zurbanizowanego, ni frontalnego ataku. Przygotowanie i wsparcie artyleryjskie Zwykle w przygotowaniu artyleryjskim uczestnicz wszystkie dostpne dowdcy rodki artyleryjskie, oprcz przydzielonych poszczeglnym jednostkom. Sposb koncentracji ognia zaley od siy obrony, waciwoci terenowych, rodzaju budynkw, rozmieszczenia stref, ktre trzeba zachowa w stanie nietknitym. Cakowitym priorytetem jest wsparcie na gwnym kierunku ataku, majce na celu eliminacje stanowisk broni ppanc obrocy, oraz rozpoznanych stanowisk cznoci, obserwacji i dowodzenia. Powstae, wyniku bombardowania dodatkowe cechy terenu, ograniczajce mobilno pojazdw, okrelane s jako do przyjcia, jeeli przygotowanie artyleryjskie zakcio sposb dziaania si obrony. Szeroko uyte zostan rodki dymne. Uwaga! Najprawdopodobniej to podczas przygotowania artyleryjskiego przy ataku na TZ, moemy by wiadkami uycia broni chemicznej jako najbardziej predysponowanej do unieszkodliwienia siy ywej bez zniszczenia wanych obiektw. Dodatkowym atutem uycia broni chemicznej w miecie jest ograniczona moliwo przeprowadzenia rozpoznania ABC oraz dezaktywacji w orodkach miejskich.

Najczciej skoordynowany atak na flankach i tyach bronicych si si, z prb uniknicia ataku frontalnego. Zaraz po ustaniu przygotowania artyleryjskiego na przedpolach pojawiaj si jednostki saperw pola walki, czyszczc drogi podejciowe z min oraz wszelkich przygotowanych zapr. Zaraz po zabezpieczeniu pola, atakuje pierwszy rzut zmotoryzowany.
Jego celem jest zajcie i utrzymanie przyczka w terenie zabudowanym, przez ktry do ataku ruszy drugi rzut zmotoryzowany (najczciej s to MRR wraz z inkorporowanymi jednostkami innych broni). Najczciej jako gboko tego pocztkowego przyczka wyznacza si 2-3 przecznice. Jeeli pierwszy rzut zabezpieczy przyczek bez zbyt duych strat i nie istnieje ryzyko kontrataku, moe nie czekajc na drugi rzut, kontynuowa natarcie. Gwnymi atrybutami ataku miejskiego jest fakt braku zabezpieczenia poszczeglnych budynkw i obiektw, w pocztkowej fazie. Atakujcy dy do jak najszybszego przemieszczenia si do gwnych wzw ataku i zabezpieczenia ich. Siy podajce drogami miejskimi s odsonite i podatne na zasadzki, jako e "czyszczenie" terenu zostawia si jednostkom nastpnych rzutw i rezerwy. Te za mog by wczone do walki, take gdy pierwszy rzut zostaje spowolniony lub zatrzymany. (najciekawszym wyjtkiem jest taktyka izraelska, pozwalajca dowdcy pierwszego rzutu na podjcie decyzji o zmianie gwnego kierunku ataku, w wypadku potrzeby angaowania dodatkowych si innych rzutw. Wynika to jednak z faktu, e doktryna izraelska od 1972 roku odrzuca szeroko utarty podzia na kolejne rzuty, dc do wikszej elastycznoci taktycznej. Zostao to z powodzeniem uyte przeciw wojskom syryjskim w 1973 roku, przez znacznie mniejsze oddziay 7 i 188 brygad w "cudzie" pod Kunejtr, dla lubujcych statystyk Izraelczycy: 6000 ludzi, 170 czogw, Syryjczycy: 45000 ludzi (5 dywizji) i 1400 czogw. Izraelczycy byli, zreszt gwnym powodem zmiany amerykaskiej doktryny na "Bitw powietrzno-ldow").

Wykryte, sabe punkty obrony s atakowane przez oddziay piechoty w BMP, na czogach a nawet ciarwkach, korzystajce gwnie z przewagi prdkoci ruchu. Duo uwagi przykada si do wykorzystania przej podziemnych, za jeeli te nie mog by wykorzystane, minuje si je by zabezpieczy wasne tyy przed dziaaniem oddziaw obrony. Zabezpieczenie wanego punktu terenowego dokonuje si ogniem jednostek atakujcych lub zabezpieczeniem przylegajcych budynkw. Punkty takie, zdobyte przez atakujcego, uniemoliwiaj obronie, wycofanie si na wczeniej przygotowane pozycje lub ewentualnego manewru jednostek rezerwy.

Aby utrzyma wysokie tempo ataku, operacje trwaj 24 godziny, z naciskiem na nocne, ktre s jedyn opcj, gdy w gr wchodzi przesunicie si w terenie odkrytym, nalecym do terenu zabudowanego, dobrze zaminowanym terenie, bdcym pod cigym ostrzaem obrocw. Trudnoci w nawigacji nocnej, w zaciemnionym orodku miejskim narzucaj klarowny, atwy plan podejcia z wykorzystaniem najbardziej widocznych punktw terenu.
Bojowa organizacja oddziaw

Organizacja atakujcych jednostek zaley od:
* wielkoci i rozplanowania terenu
* siy bronicych si oddziaw
* typu budynkw

Siy te nie s rozmieszczone jednorodnie na caej dugoci odcinka, tylko na wyselekcjonowanych drogach podejciowych oraz kierunkach ataku. Standardowymi dugociami odcinkw operacyjnych s:
Dywizja: 4-6 km
Puk: 2-3 km
Batalion: 400-600 m
Kompania: 200-300 m

Trzonem jednostek nacierajcych s wzmocnione bataliony zmotoryzowane lub zmechanizowane, wsparte kompani czogw, bateri samobienych dzia do prowadzenia ognia bezporedniego oraz jedn lub kilkoma sekcjami rozpoznania ABC (sprawdzajcych raczej skutki wasnego ognia z wykorzystaniem rodkw broni chemicznej, poniewa obroca bdzie razcej unika jej wykorzystania w tych warunkach).

Obrona:
Gwnym zadaniem dowodzcego obron, jest najlepsze zintegrowanie jej si z terenem. Najczciej rozkaz obrony jakiegokolwiek terenu zabudowanego ma swe korzenie w korzyciach pyncych z jego utrzymania dla planu obronnego wyszego szczebla (od dywizji wzwy). Wynikiem dobrze zaplanowanej obrony jest zwikszenie efektywnego raenia rodkw ogniowych, skanalizowanie i eliminacja atakujcych si.
Tak samo, obrona terenu TZ moe doprowadzi do decydujcego ataku, w terenie sprzyjajcym operacjom zmechanizowanym, na wrogie jednostki realizujce manewr obejcia i izolacji TZ. Z drugiej strony, kompleksy zurbanizowane mog by tak rozlege, e ich ominicie w planach obu stron jest niemoliwe. Gdy dowdca obrony ma niedostateczne siy zmechanizowane lub teren zurbanizowany drastycznie obnia mobilno si wroga, teren ten moe suy uzyskaniu nad nim decydujcej przewagi. Dla potrzeb szczebla dywizji do korpusu, utrzymanie konkretnych terenw moe stanowi o moliwoci szybkiego przerzutu zaopatrzenia lub posikw w wymagajce tego rejony walk.

Tereny zurbanizowane nie powinny wchodzi w skad planu obronnego gdy:

1. Nie posiadamy wystarczajcych si do obrony tego terenu
2. Nie wchodzi on w skad planu obrony szczebla korpusu
3. Przeciwnik ma moliwo jego obejcia
4. Struktura terenu uniemoliwia oson siom obrony
5. Kompleks jest przylegy do wyniesionych terenw dajcych przeciwnikowi przewag w obserwacji i uyciu artylerii
6. Orodek zosta okrelony przez obie strony jako "otwarty" ze wzgldw humanitarnych, politycznych lub innych.

Gwne pryncypia obrony, pozostaj, w terenie zurbanizowanym, aktualne. S one jednak znacznie zmodyfikowane przez sam istot terenu:

Widzie pole walki oczyma atakujcego

Bronicy musi postawi si w sytuacji atakujcego, by zawzi jego list moliwych manewrw taktycznych. Planujc obron musi zna moliwoci systemw uzbrojenia wroga, przez co nasunie si taktyka ich uycia. Po zorganizowaniu obrony, dowdca musi agresywnie "bada" atakujce siy, ich pozycje, kierunek przemieszczania, si, organizacje ataku co moe doprowadzi do znalezienia sabego punktu. Co prawda rozpoznanie w terenie zabudowanym jest znacznie utrudnione, jednak obroca ma, pocztkowo du, przewag w tym zakresie. Dla osignicia najlepszych rezultatw siy rozpoznania i kierowania ogniem powinny by maksymalnie wysunite poza teren zabudowany, wzdu moliwych drg podejciowych. Siy zabezpieczenia, wsppracujce z jednostkami rozpoznania pola walki oraz walki radioelektronicznej (WREEW) minimalizuj moliwoci jednostek rozpoznania i infiltracji wroga. W TZ drogi podejciowe wrogich jednostek s dosy znane przygotowanemu dowdcy, przez co moe on skutecznie wykorzystywa rodki rozpoznania i desygnacji celw oraz zakca jego czno, co moe wprowadzi zamieszanie wrd atakujcych si, skomasowanych na niewielu terenach, pozwalajcych na fizyczne ukrycie przemieszczenia.

Koncentracja we "waciwym czasie i miejscu"

Moliwo koncentracji si w najbardziej niebezpiecznych miejscach moe by, w TZ, znacznie zredukowana, przez co dowdca powinien dokadnie zna wszystkie cechy swojego terenu, mogce jakkolwiek wpyn na walk i manewr taktyczny. Trzeba zawczasu przygotowa kanay koncentracji jednostek obrony na wypadek zmiany kierunku lub osi ataku. Do kontroli tych ruchw powinna posuy doskonale zorganizowana suba kontroli ruchu, wsparta o dodatkowe elementy cznoci alarmowej i zapasowej, gdy moe ona dziaa w warunkach kompletnego "chaosu w eterze", czynionego przez jednostki WRE nieprzyjaciela. Ruty komunikacyjne powinny by tak zorganizowane by maksymalnie uniezaleni si od obiektw atwych do zniszczenia (autostrady, mosty itp.). Duy nacisk powinien by pooony na rozmieszczenie si, w momencie inicjujcym, na gwnych moliwych kierunkach ataku, dopuszczajc jednoczenie do powstania rejonw sabo bronionych, znajdujcych si poza list moliwych kierunkw ataku. Rejony te mog by "przykryte artyleri" lub jednostkami migowcowymi.

Dobre wykorzystanie wszelkich dostpnych rodzajw broni

Ze wzgldu na fakt, i aden z orodkw miejskich nie jest terenem jednorodnym, dowdca moe uy si rnych rodzajw broni, dla zmaksymalizowania obrony. W terenach bardziej otwartych, na przykad, decydujc rol, mog odgrywa jednostki zmechanizowane, wsparte broni pancern, ustpujc miejsca piechocie, tam gdzie skomasowanie budynkw uniemoliwia efektywne wykorzystanie poprzednich. Piechota moe jednak by wsparta elementami jednostek pancernych, zmechanizowanych, aeromobilnych czy saperami pola walki oraz jednostkami inynieryjnymi.

Powikszenie przewagi bronicego si
Atakujcy w terenie zurbanizowanym, nie dysponuje wszystkimi informacjami o nim, jakie dostpne s bronicej si stronie. Jego manewry przeprowadzane s czsto bardziej "intuicyjnie". Przewag t, mona jeszcze powikszy odpowiednim przygotowaniem terenu, czyli zabudowaniem dodatkowych przeszkd, odciciem drg co powoduje efekt tunelowy moe skoczy si dodatkow "lep uliczk" i da moliwo, obronie, cakowitego zatrzymania natarcia na danym kierunku.
Dostpne, w TZ, niejako "naturalne" systemy wzajemnie osaniajcych si stanowisk ogniowych, praktycznie gotowych od razu, stanowi dodatkowy atut bronicego. Ma on moliwo przeprowadzania niespodziewanych atakw koczcych si przejciem inicjatywy, niekoniecznie lokalnej. W niektrych przypadkach specyfika terenu moe doprowadzi nawet do zaamania si ataku, na danym kierunku, bez udziau jednostek obrony!
Naczelne zasady planowania obrony w terenie zurbanizowanym
Organizacja pola bitwy

Piechota spieszona moe zaj pozycje defensywne w terenie zabudowanym, w ssiedztwie ktrego trwa lub przewidywane bdzie starcie jednostek zmechanizowanych i pancernych. Moe take uniemoliwi skryte podejcie przeciwnika i zwiza go walk na bliski dystans. Jeeli teren ten naley utrzyma, zajmuje gwne pozycje obronne, wspierana i zabezpieczana przez jednostki zmechanizowane.

Przedpole (Covering Force Area - CFA)

Obrona terenu zurbanizowanego zaczyna si na dalekich przedpolach, w znacznej odlegoci (skala taktyczna) od waciwego Pola Bitwy. Dziaania w tym rejonie podejmowane s przez elementy zmechanizowane (szczebel kompanii lub samodzielne grupy taktyczne, wydzielone z si gwnych), pod oson sprzyjajcego terenu lub mniejszych orodkw zabudowanych. Siy te kontroluj drogi podejciowe i moliwe rejony koncentracji lub rozwinicia si nieprzyjaciela. Silne wsparcie jednostek saperw pola walki pozwala jednoczenie na utrzymanie drg odwrotu oraz tworzenie dodatkowych przeszkd dla poruszajcych si wojsk nieprzyjaciela. Jednoczenie nad stref przedpola powinien by rozwinity parasol obrony plot., tak by uniemoliwi nieprzyjacielowi wykorzystanie powietrznych rodkw rozpoznania i zapewni dodatkowe wsparcie lotnicze dla walczcych tam si.
Jednostki migowcowe powinny monitorowa i utrudnia ruch nieprzyjaciela, same korzystajc ze struktury terenu do ukrycia wasnych manewrw. Siy dziaajce w CFA powinny stara si przeszkodzi nieprzyjacielowi w rozwiniciu przed osigniciem waciwego pola bitwy.
Waciwe Pole Bitwy (Main Battle Area- MBA)

Tutaj bronice si oddziay powinny stara uzyska inicjatyw by odrzuci lub kompletnie rozbi atakujce siy nieprzyjaciela. Jeeli do gwnego orodka miejskiego przylegaj mniejsze, jak wsie itp., dowdca obrony powinien stara si je wykorzysta dla rozmieszczenia si pozwalajcego na kontratak jeszcze w terenie otwartym. MBA moe zawiera w sobie obszary wczeniej okrelone jako sabo lub w ogle nie bronione. Jeeli przeciwnik bdzie stara si je wykorzysta, mona uy albo jednostek rezerwy albo aeromobilnych, w celu uniemoliwienia infiltracji pola bitwy.

Operacje w warunkach ograniczonej widzialnoci

Obie strony bd wykorzystywa takie warunki do frekwentnie, ze wzgldu na korzyci pynce z ukrycia (czciowego) wasnego manewru. Atakujcy, oprcz przeprowadzania nocnych patroli rozpoznawczych, bdzie dy do wykorzystania takich warunkw przy prbie zajcia przyczka. Z tych wzgldw dowdca bronicych si oddziaw powinien przedsiwzi nastpujce kroki:

1. Zmiana stanowisk poszczeglnych jednostek, zaraz przed zmrokiem dla wyeliminowania moliwoci zaskakujcego ataku, przyjmujc e nieprzyjaciel mg rozpozna dzienne stanowiska.
2. Zajcie pozycji znajdujcych si midzy wasnymi stanowiskami, ktre w czasie dnia znajduj si pod widocznym, kierowanym ogniem artylerii nieprzyjaciela, chodzi tu o uniemoliwienie prby "wbicia klina" przez nieprzyjacielskie jednostki.
3. Inkorporowanie, w stanowiska obrony, wszelkich dostpnych przyrzdw do wykrywania/ostrzegania i obserwacji nocnej a take dodatkowe minowanie podej do takowych.
4. Efektywne wykorzystanie rodkw owietlajcych.
5. Dodatkowe patrole wysunite

Dowodzenie i czno

Oprcz opisanych w poprzednich rozdziaach wpywach terenu na czno i dowodzenie oraz rodkach zaradczych, dowdca obrony powinien pooy szczeglny nacisk na dobre skoordynowanie rutynowej cznoci pomidzy oddziaami. Podczas operacji w terenie zabudowanym, jednostki zajmuj pozycje w znacznie mniejszej odlegoci od siebie, caa obrona jest bardziej "skondensowana", przez co jakikolwiek wyom, ktry nie zosta zgoszony w odpowiednim momencie, moe doprowadzi do cakowitego rozpadu jednoci oddziaw, izolacji czci z nich i w rezultacie do przegranej obrocy, jako e ograniczona mobilno taktyczna, w tych warunkach, narzuca wsze ramy czasowe dla jakiejkolwiek skutecznej reakcji. Takie warunki narzucaj umieszczenie stanowisk dowodzenia w bezporedniej bliskoci walczcych si (zasig UKF w miecie).

Autor : Oskarzet


Bibliografia:
* Jan Kompaski "Taktyka i Strategia" Pozna 2001,
* Mariusz Kowal "Nowoczesna Wojna" Lublin 1997,
* Krzysztof Wegorzewski "Walka i Wojna na nowoczesnym polu walki" Warszawa 2000,
* Marcin Schiele "Operacje zaczepne na podstawie dowiadcze z pierwszej wojny w zat. Perskiej".