10 Grska jest dywizj suc dla U.S Army od 1985 roku. Jest jednoczenie jedn z najmodszych dywizji w armii amerykaskiej. Jej korzenie jednak sigaj I i II Wojny wiatowej.
Pierwsza 10th Infantry Division zostaa aktywowana podczas I Wojny wiatowej. Przeksztacona po wojnie w Panama Canal Division do II W nie miaa adnego zwizku z pniejsz 10 Grsk.



W Listopadzie 1939 roku, w czasie wojny fisko ? radzieckiej, fiscy onierze na nartach zniszczyli dwie radzieckie dywizje pancerne bez wikszych strat.

Image
Fiscy onierze podczas wojny fisko-radzieckiej. Obok widoczne narty.
rdo: Imperial War Museum photograph no. HU 55566, autor Official Finnish photograph


Informacja o tych dokonaniach dotara do Stanw, gdzie Charles Minot ?Minnie? Dole zaoyciel i prezes National Ski Patrol doszed do wniosku e takie oddziay mog by przyszoci konfliktw w warunkach zimowych. ?Minnie? jako czowiek wpywowy, we wrzeniu 1940 roku przedstawi swoj idee amerykaskiej piechoty grskiej generaowi George C. Marshall'owi. Ten po dugich dyskusjach zgodzi si na powstanie takiej jednostki. Kolejnym z decydujcych wpyww byy informacje wywiadu o skutecznoci niemieckich Gebirgsjaeger (niem. Piechota Grska) odnoszcych niemae sukcesy i bdcych postrachem wojsk w terenach grzystych trudno dostpnych dla przemarszu regularnych oddziaw na terenie Europy. Postanowienie jednak nie byo wprowadzane w ycie ze wzgldu na cicia budetowe dla armii w tamtym okresie.

7 Grudnia 1941 japoskie lotnictwo zaatakowao Pearl Harbor bez wypowiedzenia wojny USA. Ju nastpnego dnia, 8 Grudnia, armia uruchomia proces rekrutacyjny do pierwszej grskiej jednostki w ramach 87th Moutain Infantry Division Batallion (aktualnie 87th Infantry Regiment) w Fort Lewis w Waszyngtonie. 87th prowadzia treningi w cikich warunkach, wczajc w to wspinaczk na szczyt Mount Rainier (4,392 m), wszystko przy wsparciu National Ski Patrol. To jednak bya jedynie maa cz tego co miao sta si podstawowym szkoleniem przyszych ?grali?.

Po powrocie onierzy z Kiska Campain, ktra odbywaa si na Archipelagu Aleutw, zdecydowano si stworzy dywizj stricte grsk. National Ski Patrol, z Charles'em Dole'm na czele, mia mie tutaj decydujce wsparcie szkoleniowe. 10th Light Division (Alpine) zostaa sformowana 10 Lipca 1943 roku i aktywowana dwa dni pniej w Camp Hale (2800 m) w Colorado. Skadajc si ludzi posiadajcych podstawowe umiejtnoci jazdy na nartach. Jako e w pierwszej poowie XX wieku narciarstwo byo domen ludzi bogatych i wyksztaconych, 10th od pocztku staa si jednostk elitarn. Wszyscy Ci ktrzy dopiero mieli zdoby t umiejtno podczas suby w jednostce musieli by ludmi wytrwaymi i silnymi nie tylko fizycznie ale i psychicznie. Roczne szkolenie skadao si na pobyt w najciszych zimowych warunkach. Obejmowao walk podczas jazdy na nartach, spanie w butach narciarskich na niegu bez uycia namiotw oraz wspinaczk grsk. Po inwazji w Normandii 6 czerwca 1944 roku, 22 Czerwca onierze zostali przeniesieni do Camp Swift w Teksasie by przygotowa si do operacje w Luizjanie, ktra zostaa potem odwoana. Jednak nic nie poszo na marne, przenosiny potraktowano jako aklimatyzacj do prowadzenia operacji na terenie pwyspu apeniskiego. ?Grale? mieli pojecha na wojn w Europie. 6 Listopada nazwa dywizji zostaa zmieniona na 10th Mountain Division. W tym samym miesicu powsta herb dywizji ? synne skrzyowane dwa miecze na niebieskim tle.

Image

Do Woch dywizja dotara 6 Stycznia 1945 roku. Jednoczenie bya ostatni amerykask dywizj wysan na II Wojn wiatow w Europie. Od razu zostaa skierowana do walki. Pierwszym celem byy Cutigliano i Orsigna. Nastpnie 19 Lutego Monte Casino wraz Brazylijskimi Siami Ekspedycyjnymi (port. Fora Expedicionria Brasileira). Dywizja prowadzia jeszcze wiele bitew, a do poddania si Niemcw na terenie Woch 2 Maja 1945 roku. Otrzymaa zadania asekuracyjne a do oficjalnego zakoczenia wojny. 10th Mountain Division miaa zosta przeniesiona do operacji prowadzonych podczas wojny na Pacyfiku. Jednake po atomowym ataku na Nagasaki i Hiroshim, Japonia zoya akt kapitulacji i ?grale? wrcili do kraju. 30 Listopada w Camp Carson, Colorado, dywizj czekao rozwizanie. Podczas II W, 922 onierzy zgino a 4154 zostao rannych podczas 114 dni walki. Jeden z onierzy otrzyma nawet Medal Of Honor (John D. Magrath). Otrzymano rwnie: trzy Distinguished Service Cross, jeden Distinguished Service Medal, czterysta czterdzieci dziewi Silver Star Medal, siedem Legion of Merit Medal, pitnacie Soldier's Medal oraz siedem tysicy siedemset dwadziecia dziewi Bronze Star Medal.

Image
Company F, 86th Mountain Regiment, 10th Mountain Division, Bologna, Italy. 14 April 1945
rdo: http://www.history.army.mil


W czerwcu 1948 roku dywizja zostaa reaktywowana jako jednostka treningowa, tym razem bez przedrostka ?Mountain? na terenie bazy Fort Riley w Teksasie. Tak funkcjonowaa przez dziesi najbliszych lat. Do 1953 roku dywizja wypucia 123 tysice nowych rekrutw, biorcych m.in. udzia w wojnie w Korei. W 1954 znowu uzyskaa status dywizji frontowej po czym zastpia synn ?Big Red One? (1st Infantry Division) na terenie Wurzburga w RFN. Stacjonowaa tam przez trzy lata a do zmiany przez 3rd Infantry Division. 10 Dywizja zostaa przeniesiona do Ford Benning w Georgii i tam, 14 Czerwca 1958 roku, na dugie lata ? rozwizana.

13 Lutego 1985 w ramach projektu reorganizacji dywizji U.S Army, reaktywowano 10th Mountain Division w Fort Drum w Nowym Jorku gdzie stacjonuje po dzi dzie. Aktywowano j rwnie w Fort Benning gdzie niecae 30 lat temu zostaa rozwizana, a nastpnie tam zwerbowanych onierzy przeniesiono do Fort Drum. Postanowiono nada jej status jednostki szybkiego reagowania zdolnej do sprawnej i szybkiej mobilizacji w razie konfliktu. Z tego te wzgldu zredukowano wag i rozmiary obowizkowego wyposaenia (nie zmniejszajc jednak sprawnoci bojowej). Dywizja otrzymaa ?distinctive unit insignia?.

Image


W 1990 roku, 1200 onierzy dywizji zostao wysanych do Iraku w ramach operacji Pustynna Burza gdzie suyli w ramach pomocy dywizjom zaopatrzeniowych i pancernym. W 1991 zostali z powrotem odesani do kraju. Tam czekao ich kolejne zadanie. Po wyniszczajcym Huraganie ?Andrew? w poudniowej Florydzie, zostali zmobilizowani i wysani jako pomoc do odbudowy regionu. Byli odpowiedzialni midzy innymi za administracj tymczasowymi obozami dla ludzi pozbawionych dachu nad gow, dystrybucj poywienia i ubra, udzielanie pomocy lekarskiej jak i likwidacj gruzu oraz odbudow domostw. Ostatnich 6000 onierzy wrcio do domu w padzierniku 1992 roku.

3 Grudnia 1993 roku, dowdztwo armii amerykaskiej wysao 10th Mountain do Somalii w ramach operacji ?Restore Hope?. Otrzymano tam zadanie utrzymywania porzdku w wikszych miastach, eskorty misji humanitarnych oraz zabezpieczania drg ktrymi przebiegay transporty do wikszych baz. ?Grale? mieli swj udzia w Bitwie o Mogadiszu, zekranizowanym w synnym filmie ?Helikopter w Ogniu?. Kiedy oddziay przydzielone do misji SAR zostay uwizione w silnie bronionym miecie, 10th Mountain wraz z wojskami ONZ asekurowaa ich opuszczenie miasta. Zgino wwczas 2 onierzy. Liczba obecnych ?grali? na misji bya systematycznie redukowana a do marca 1994 roku kiedy ostatni onierze 2nd Battalion, 22nd Infantry Regiment wrcili do domu.

Image
onierze 1st Platoon, 1-87th Infantry, 10th Mountain. z prezydentem Bushem
rdo:http://en.wikipedia.org


W ramach operacji ?Uphold Democracy? prowadzonej na Haiti wysano okoo 8600 przedstawicieli 10 dywizji. 19 Wrzenia 1994 roku, 1st Brigade przewodzia pierwszemu tak duemu desantowi powietrznemu majcemu pocztek na lotniskowcu. Misja wymagaa uycia 54 helikopterw i 2 tysicy onierzy i jej zadaniem byo zajcie lotniska Port-au-Prince co si udao. By to najwikszy amerykaski desant powietrzny dowodzony z wody od czasu II wojny wiatowej.
Jak w ostatniej misji, dywizji przypado zadanie utrzymanie porzdku w kraju, ustabilizowanie sytuacji i dopuszczenie starego rzdu do wadzy i umoliwienia ludziom gosowania. Ostatni ?grale? wrcili z Haiti 31 Stycznia 1995 roku.

Pod koniec 1998 roku otrzymaa rozkaz wysania ludzi w ramach Task Force Eagle, zapewniajc bezpieczestwo na terenie Boni i Hercegowiny. Wybrane jednostki dywizji zostay wysane pnym latem, w cakowitej liczbie 3 tysicy onierzy. Po wykonaniu przydzielonych zada oraz spenieniu oczekiwa dowdztwa , dostali rozkaz powrotu do kraju i zostali zastpieni przez 49th Armored Division. Wczesnym latem 2000 roku, wszyscy onierze wrcili do Fort Drum w Nowym Jorku.

Po atakach 11 Wrzenia, pod koniec 2001, kilka jednostek dywizji zostao wysanych do Afganistanu w ramach operacji Enduring Freedom. 10th Mountain bya odpowiedzialna za utrzymanie porzdku w miastach a nastpnie kierowana bezporednio do misji, midzy innymi do Operation Anakonda, Fall of Mazar-i-Sharif i bitwy o Qala-i-Jangi. ?Grale? brali rwnie udzia w bitwie o Shahi Khot Valley. Po wykonaniu tych misji wrcili do kraju gdzie zostali powitani z otwartymi ramionami przez prezydenta George'a W. Bush'a ktry w czasie swojej kampanii prezydenckiej podkrela niekompetencje dowdztwa 10th Mountain oraz sabe wyszkolenie jej onierzy. W 2003 roku dywizja znw wraca do Afganistanu gdzie dostaje misje rozpoznania terenw wczeniej nie dotknitych wojn w poszukiwania Talibw i Al-Kaidy. Bierze udzia w kilku operacjach: Operation Avalanche, Operation Mountain Resolve oraz Operation Mountain Viper. Dostaje rwnie zadanie prowadzenie wywiadu poprzez nawizanie dialogu ze starszyznami rodw i plemion w wioskach.

Pod koniec 2004 roku, 2nd Brigade Combat Team zostaa wysana do Iraku w ramach Operation Iraqi Freedom, biorc tam udzia w walkach na zachodzie Bagdadu. Wraz z kocem 2005 roku 2 Brygada wrcia do USA, i zostaa zmieniona przez 1st Brigade Combat Team ktra przebywaa tam do koca 2006 roku.

Od tego czasu dowdztwo polowe oraz onierze 3rd Brigade Combat Team zostali wysani do Afganistanu i pozostaj tam a do koca 2007 roku. 10th Mountain zostaa rozlokowana na wschodzie kraju przy granicy z Pakistanem penic dotychczasow rol rozpoznania terenu i nawizania dialogu z miejscowymi. Warto zaznaczy e tamtejszy teren jest grzysty i przez to bardzo niedostepny oraz stanowi gwny szlak przerzutowy Talibw. Podejrzewa si rwnie e wanie w ktry z tych gr ukrywa si Osama bin Laden. Jednak wanie do takich misji onierze 10th Mountain zostali wyszkoleni. W czasie penienia suby doczya do nich 4th Brigade Combat Team (przyp.aut. rekonstruowana przez XII Legion) oraz 82nd Airborne Division wspomagana przez 173rd Airborne Brigade Combat Team przekierowan z Iraku.

Image
10th Mountain Division w Afganistanie
rdo:http://www.chadhuntphotography.com/


Cay rok 2007 Dywizja spdza w bazie Fort Drum szkolc onierzy do powrotu do Iraku.
W kwietniu 2008 dowdztwo polowe 10th Moutain Division zostaje po raz pierwszy wysane na wojn w w Babilonie wraz z 4th Brigade Combat Team. Dowdztwo zostaje skierowane do administracji na terenie poudniowego Bagdadu podczas gdy 4 Brygada staje si odpowiedzialna za pnoc stolicy. ?Grale? wzili udzia midzy innymi w akcji Operation Phantom Phoenix.

3rd Brigade Combat Team dostaje rozkaz o misji w Iraku. Rozkaz jednak zostaje na czas anulowany i onierze z trzeciej brygady jad do Logar i Wardak w pomocy 101st Airborne Division przy asekuracji i zabezpieczeniu terenu a nastpnie wybudowaniu tam bazy, ktra ma suy do przerzutu wikszej iloci wojsk po wycofaniu si USA z wojny w Iraku.

Mimo to 1st Brigade Combat Team oraz 2nd Brigade Combat Team, 10th Mountain Divison, zostaj wysane do Iraku na pocztku 2009 roku. Tam maj pozosta do koca zmiany 2009-2010.

Image Image

Opracowa: Che


rdo informacji:
http://en.wikipedia.org
http://www.history.army.mil/